ArcheologiaHistoriaHistoriaNaukaTech

Mechanizm z Antykithiry

Ile lat ma pierwszy komputer?

Morze Egejskie nieopodal wyspy Antykithira, na północny zachód kapitan Dimitros Kantos i jego załoga w poszukiwaniu gąbek przeczesywali dno morskie u wybrzeży małej wyspy, spełniło się marzenie każdego nurka: na głębokości ponad 40 metrów natknęli się na skarb – ładunek zatopionego prawdopodobnie w pierwszej połowie I wieku p.n.e. wraku z cennymi posągami wykonanymi z brązu. Zaintrygowani znaleziskiem właściwie nie zwrócili uwagi na pozostałości małej drewnianej skrzynki. Jej zawartość odkryto dopiero dwa lata później: kruszącą się, skorodowaną grudę z brązowymi elementami. A w zasadzie małymi kółkami zębatymi, których przecież ponad dwa tysiące lat temu miało jeszcze w Europie nie być!

Zardzewiałe części przeleżały w Narodowym Muzeum Archeologicznym w Atenach kilka dekad, zanim się zorientowano, jaką tajemnicę w sobie kryją. Do ich badania zaprzęgnięto tak nowoczesne technologie, jak tomograf komputerowy, który specjalne sprowadzono z Anglii (antyczne przedmioty z brązu nie mogły opuścić muzeum). Trójwymiarowe zdjęcia o wysokiej rozdzielczości miały odkryć sekrety “przedmiotu z Antykithiry”. Podekscytowani specjaliści nie wierzyli własnym oczom, gdy skanując milimetr po milimetrze każdą warstwę, zobaczyli maleńkie zębate kółka. Na modelu 3D uwidoczniły się najdrobniejsze grawerunki i jeszcze większa liczba elementów zagadkowego mechanizmu. Niemal cała jego powierzchnia była pokryta napisami po grecku! Było to coś w rodzaju instrukcji obsługi podręcznego planetarium, czyli analogowej maszyny obliczeniowej. Innymi słowy: pierwszego komputera, jaki udało się znaleźć, w historii ludzkości.

Wykonane współcześnie repliki urządzenia potwierdzają jego wysoki stopień precyzji – Steve Kramer, amerykański ekspert specjalizujący się w mechanizmach zegarkowych, wyliczył za jego pomocą zaćmienie słońca z dokładnością do 14 minut! Umiejętność przewidywania zjawisk astronomicznych, które niegdyś rozumiano jako oznakę gniewu bogów, oznaczała władzę i możliwość kierowania zachowaniami ludzi…

Ale w “komputerze” znaleziono coś jeszcze bardziej sensacyjnego: mechanizm różnicowy, jeden z najbardziej skomplikowanych elementów mechanicznych w ogóle! W erze nowożytnej został opatentowany dopiero w 1827 roku i dziś stanowi część składową każdego samochodu. Jego wynalazcą mógł być jednak bliżej nieznany mechanik sprzed dwóch tysięcy lat z jednej z greckich wysp. Chyba, ze i on wykorzystał znaną już wcześniej technologią…

Mechanizm z Antykithiry jest datowany w przybliżeniu na okres między 87 i 65 rokiem p.n.e. Ten pierwszy “komputer” to zarazem najstarszy przykład zastosowania dyferencjału czyli przekładni zębatej.

Tagi

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

Back to top button
Close
Close

Wyłącz Ad Block-a

Prosimy o wyłączenie Ad Block-a. Nasza strona utrzymuje się z wyświetlanych reklam. Nie znajdziesz tutaj żadnych wirusów i innego tego typu niechcianych programów.